ربات یک قطعه نیست؛ یک سیستم است
اشتباه رایج در شروع رباتیک این است که فکر کنیم مثلا Arduino خودش ربات است. Arduino فقط میتواند یکی از اجزای یک ربات باشد. ربات وقتی شکل میگیرد که چند بخش با هم کار کنند.
1. سنسورها — چشم و گوش ربات
سنسور اطلاعاتی از محیط یا وضعیت خود ربات دریافت میکند. چند مثال:
- سنسور فاصله برای تشخیص مانع
- سنسور نور برای اندازهگیری روشنایی
- سنسور دما
- انکودر برای فهمیدن میزان چرخش موتور
2. کنترلر — مغز تصمیمگیری
کنترلر برنامه را اجرا میکند. در پروژههای شروع، Arduino Uno یا ESP32 میتوانند نقش کنترلر را داشته باشند.
کنترلر معمولا این چرخه را بارها تکرار میکند:
داده سنسور را بخوان
↓
شرایط را بررسی کن
↓
برای خروجی تصمیم بگیر
↓
دستور را اجرا کن
3. Actuator — دست و پای ربات
Actuator چیزی است که دستور را به عمل تبدیل میکند. موتور DC، سروو موتور، Stepper Motor، رله، بیزر و حتی LED میتوانند خروجی یا Actuator باشند.
4. منبع تغذیه
همه این بخشها انرژی میخواهند. باتری یا منبع تغذیه باید ولتاژ و جریان مناسب فراهم کند. بعدا در الکترونیک دقیقتر یاد میگیریم چرا نمیشود هر باتری را به هر قطعهای وصل کرد.
5. مکانیک و بدنه
شاسی، چرخ، چرخدنده، بازو، اتصالات و بدنه، ساختار فیزیکی ربات را میسازند. یک برنامه عالی با مکانیک ضعیف میتواند نتیجه بدی بدهد و برعکس.
تمرین ذهنی
یک جاروبرقی رباتیک را تصور کن. بدون سرچ کردن، برای خودت مشخص کن:
- حداقل دو سنسور چه میتوانند باشند؟
- کنترلر چه تصمیمهایی میگیرد؟
- Actuatorها کداماند؟
- منبع انرژی چیست؟
اگر بتوانی این چهار بخش را پیدا کنی، داری کمکم مثل یک طراح سیستم فکر میکنی.