داشبورد›رودمپ›سنسورها و عملگرها
📡 سنسورها و عملگرها · درس ۴

درایور موتور، تغذیه و حفاظت

می‌فهمی چرا موتور را مستقیم به پایه MCU وصل نمی‌کنیم و مسیر توان را جدا طراحی می‌کنی.

⏱ ۱۶ دقیقه 🌱 آسان ⭐ +۳۰ XP 🧠 کوئیز الزامی
🎯
بعد از این درس

قراره چی یاد بگیری؟

  • نقش Driver/H-Bridge را بین MCU و موتور توضیح بدهی.
  • منبع توان موتور و منطق را آگاهانه طراحی و GND مشترک لازم را تشخیص بدهی.
  • افت ولتاژ، جریان Stall و نویز موتور را در عیب‌یابی در نظر بگیری.

Driver پل بین «فرمان» و «توان» است

میکروکنترلر می‌گوید چه می‌خواهد؛ Driver جریان موردنیاز موتور را از منبع توان عبور می‌دهد. برای موتور DC دوطرفه، H-Bridge چهار سوئیچ قدرت دارد که جهت جریان را عوض می‌کنند.

MCU PWM/DIR ──> Motor Driver ──> Motor
                    ↑
              Battery / Supply
MCU GND ─────────── GND مشترک

منبع موتور را از روی جریان انتخاب کن

فقط ولتاژ نامی مهم نیست. مجموع جریان موتورهای فعال، پیک شروع و Stall را در نظر بگیر. اگر منبع ضعیف باشد، با شروع موتور ولتاژ می‌افتد و MCU ممکن است Reset شود؛ علامتی که گاهی اشتباه به «باگ کد» نسبت داده می‌شود.

مسیر توان و مسیر سیگنال

سیم‌های موتور جریان و نویز بیشتری دارند. آن‌ها را کوتاه و مناسب نگه دار و تا حد امکان از مسیرهای حساس سنسور جدا کن. خازن‌های Decoupling نزدیک برد و طراحی زمین مناسب می‌توانند کمک کنند، ولی مقدار/نوع باید با سخت‌افزار واقعی سازگار باشد.

H-Bridge و جهت

Driverهای مختلف API متفاوت دارند؛ بعضی IN1/IN2 + EN و بعضی DIR + PWM. قبل از کد، جدول حقیقت Datasheet/Module را بخوان. هرگز دو حالت ممنوع یا جریان بیش از Rating را حدس نزن.

عیب‌یابی Reset هنگام موتور

اگر Arduino با روشن شدن موتور Reset می‌شود:

  1. ولتاژ تغذیه MCU را هنگام Start موتور اندازه بگیر.
  2. منبع و جریان قابل تامین را بررسی کن.
  3. GND و کانکتورها را چک کن.
  4. موتور را بدون بار و سپس با بار مقایسه کن.
  5. نویز/Decoupling و مسیر سیم‌ها را بررسی کن.

تمرین

بلوک دیاگرام یک ربات دوچرخ بکش: باتری، Driver، دو موتور، Arduino و سنسور. مسیر توان موتور را با مسیر 5V منطق جدا نشان بده و نقطه GND مشترک را مشخص کن. بعد یک Failure Mode بنویس: «باتری ضعیف در Start» و اندازه‌گیری‌ای که آن را ثابت می‌کند.

🃏
مرور سریع

فلش کارت‌ها

۱ / ۳
🧠
برای تکمیل درس لازمه

آزمون کوتاه همین درس

حد نصاب ۷۰٪

برای عبور از درس، مفهوم را روی یک موقعیت واقعی به کار ببر؛ جواب‌ها از حفظ یک جمله نیستند.

۱

Arduino هنگام شروع موتور Reset می‌شود. کدام بررسی اولیه ارزشمندتر است؟

۲ امتیاز
۲

اگر Driver منبع جدا دارد، در سیستم غیرایزوله معمولا مرجع GND مشترک برای سیگنال کنترل لازم است.

۱ امتیاز
۳

نقش اصلی Motor Driver چیست؟

۲ امتیاز
۳ سوال هنوز جواب نداره.
🔗
برای عمیق‌تر شدن

منابع تکمیلی