مولتی‌متر؛ ابزار اصلی عیب‌یابی برق
سه اندازه‌گیری پایه برای شروع کافی است: ولتاژ DC، مقاومت/Continuity و جریان. اما نحوه اتصال آن‌ها یکسان نیست.
اندازه‌گیری ولتاژ
مولتی‌متر را روی DC Voltage بگذار و پراب‌ها را موازی دو نقطه قرار بده. مثلا برای بررسی منبع ۵V، پراب مشکی روی GND و قرمز روی 5V. لازم نیست مدار را قطع کنی.
Continuity و مقاومت
این حالت برای پیدا کردن اتصال سیم‌ها، ریل Breadboard یا اتصال کوتاه مفید است. مدار را خاموش کن و خازن‌های بزرگ را در شرایط امن تخلیه کن. اندازه‌گیری مقاومت روی مدار روشن می‌تواند نتیجه غلط یا آسیب ایجاد کند.
اندازه‌گیری جریان
برای جریان، مولتی‌متر باید داخل مسیر قرار گیرد؛ یعنی مدار را باز می‌کنی و متر را سری می‌گذاری. اتصال مولتی‌متر در حالت آمپرمتر مستقیم دو سر منبع می‌تواند مثل اتصال کوتاه عمل کند و فیوز متر یا مدار را خراب کند.
همچنین ورودی پراب روی خود مولتی‌متر مهم است. بعضی مترها ورودی جدا برای A/mA دارند. بعد از اندازه‌گیری جریان، پراب را به ورودی معمول ولتاژ برگردان تا دفعه بعد اشتباها منبع را Short نکنی.
منبع تغذیه آزمایشگاهی
اگر منبع قابل تنظیم داری، قبل از اتصال مدار:
- ولتاژ را تنظیم کن.
- محدودیت جریان را محافظه‌کارانه تعیین کن.
- پلاریته را بررسی کن.
- سپس خروجی را روشن کن و جریان واقعی را ببین.
Current Limit یک ابزار عالی برای اولین روشن‌کردن مدار ناشناخته است؛ اگر مدار جریان غیرعادی بکشد، منبع ولتاژ را پایین می‌آورد و فرصت عیب‌یابی می‌دهد.
ترتیب امن عیب‌یابی یک مدار خاموش
اول با چشم قطبیت و اتصال‌ها را چک کن؛ بعد Continuity بین VCC و GND را برای اتصال کوتاه واضح بررسی کن؛ سپس منبع را با محدودیت جریان روشن کن؛ در آخر ولتاژ نقاط کلیدی را اندازه بگیر.
تمرین
روی یک مدار LED کم‌ولتاژ، سه اندازه‌گیری انجام بده: ولتاژ منبع، ولتاژ دو سر LED و Continuity یک سیم (در حالت خاموش). قبل از هر اندازه‌گیری روی کاغذ بکش پراب‌ها کجا می‌روند. اگر نمی‌توانی محل اتصال پراب‌ها را توضیح بدهی، هنوز اندازه‌گیری را انجام نده.