مدار سری، موازی و Breadboard

سری یعنی یک مسیر، موازی یعنی چند شاخه

اگر دو قطعه پشت سر هم در یک مسیر جریان باشند، سری هستند. در مدار سری جریان از هر دو قطعه یکسان عبور می‌کند و افت ولتاژ بین آن‌ها تقسیم می‌شود.

اگر دو قطعه بین دو گره مشترک وصل باشند، موازی‌اند. در مدار موازی ولتاژ دو سر هر شاخه برابر است و جریان بین شاخه‌ها تقسیم می‌شود.

سری:     + ── R1 ── R2 ── -

موازی:   + ──┬── R1 ──┬── -
             └── R2 ──┘

مقاومت معادل

برای مقاومت‌های سری:

Rtotal = R1 + R2 + ...

دو مقاومت ۱kΩ سری تقریبا ۲kΩ می‌شوند. برای دو مقاومت موازی، مقاومت کل از کوچک‌ترین مقاومت شاخه هم کمتر می‌شود. برای دو مقاومت مساوی ۱kΩ موازی، نتیجه ۵۰۰Ω است.

Breadboard را بشناس

در Breadboard معمولی، گروه‌های پنج‌تایی سوراخ در هر سمت شیار وسط به هم وصل‌اند. دو سمت شیار مرکزی به هم وصل نیستند؛ به همین دلیل IC را روی شیار می‌گذاریم. ریل‌های تغذیه کناری معمولا طولی‌اند، ولی در بعضی بردها وسطشان قطع است.

بهترین عادت این است که اگر درباره اتصال داخلی شک داری، مولتی‌متر را روی Continuity بگذار و قبل از برق‌دار کردن مسیر را بررسی کن.

یک مدار LED روی Breadboard

مسیر ساده:

5V → مقاومت 330Ω → آند LED → کاتد LED → GND

LED قطبیت دارد. معمولا پایه بلندتر آند و سمت تخت بدنه کاتد است، ولی اگر قطعه بریده/قدیمی است به Datasheet یا تست دیود مولتی‌متر تکیه کن.

خطاهای رایج

• گذاشتن دو پایه قطعه در یک ردیف متصل و در نتیجه اتصال کوتاه کردن خود قطعه.
• فرض کردن ریل قرمز همیشه واقعا به مثبت وصل است.
• فراموش کردن اتصال GND مشترک بین دو منبع/بردی که سیگنال بینشان رد و بدل می‌شود.
• ساختن مدار پیچیده قبل از تست یک LED ساده و مسیر تغذیه.

تمرین

دو مقاومت ۱kΩ را یک بار سری و یک بار موازی تصور کن و مقاومت معادل را حساب کن. بعد روی Breadboard بدون برق، با Continuity مشخص کن کدام سوراخ‌ها واقعا به هم متصل‌اند. یک نقشه خیلی ساده از Breadboard خودت بکش؛ این نقشه بعدا جلوی بسیاری از خطاهای سیم‌کشی را می‌گیرد.